Er MAST á pari við Bakkakots/Kumbaravogs ofbeldið?
- RÚV - SÝN - DV kóa með -
Inngangur
Dýraeftirlitssvið MAST og öll önnur opinber stjórnsýsla þarf að þola rökstudda gagnrýni, sem opinber aðili, og hefur gefið ríkt tilefni til slíks. Ríkisendurskoðandi reið á vaðið 2023 með mjög málefnalega gagnrýni. Staðan hefur samt versnað mjög á liðnum þremur árum í lögfræðilegum skilningi. MAST er í dag fátt annað en ofmetið opinbert stjórnsýslu fyrirbæri sem vinnur skemmdarverk á fjölskyldum, dýrum þeirra, af vanhæfum eftirlitsdýralæknum undir stjórn yfirdýralæknis á ábyrgð forstjóra. Óreiða í meðferð réttarheimilda af þeim, sem ég hér á eftir mun kalla sextettinn og samanstendur af yfirdýralækninum Þóru J. Jónasdóttur, hinum óháttvísu mislyndu eftirlitsdýralæknunum Örnu Ólafsdóttur, Agnesi Martin, Úndínu Ýr Þorgrímsdóttur og hinum umdeilda lögfræðingi á sviði dýravelferðar Einari E. Thorlacius. , er slík að óhug veldur hjá fagmönnum minnar stéttar, lögfræðinga. Aldrei, í nokkru máli sem ég þekki, er sýnt fram á brot þolenda á 1. gr. laga um velferð dýra.
,,Markmið laga þessara er að stuðla að velferð dýra, þ.e. að þau séu laus við vanlíðan, hungur og þorsta, ótta og þjáningu, sársauka, meiðsli og sjúkdóma, í ljósi þess að dýr eru skyni gæddar verur. Enn fremur er það markmið laganna að þau geti sýnt sitt eðlilega atferli eins og frekast er unnt"
Þess í stað er illa rituð reglugerð notuð. Lagaritun er flókið fyrirbæri og lærist í lagadeildum og síðar. Lægra settar réttarheimildir mega ekki stangast á við hinar æðri, settan rétt (lög frá alþingi) og stjórnarskrá og alls ekki mannréttindasáttmála Evrópu. Í umræddri reglugerð er að finna fjölda ákvæða sem gera það.
Þessa reglugerð mata eftirlitsdýralæknar sig á, túlka án neinnar þekkingar á lagatúlkun og beita á varnarlausa þolendur. Fá við það leiðbeiningu frá lögfræðingateymi MAST sem löngu er orðið ljóst, að er ekki nokkur möguleiki að eiga fagleg samskipti við til að leysa ágreining, sem er skylda allra stjórnvalda skv. stjórnsýslulögum (stj.sl)
Engin virðing fyrir grundvallarreglum stjórnsýslulaga
Meginreglur stj.sl., ritaðar sem óskráðar eru í engu virtar af MAST. Notkun rannsóknarreglu er verulega ábótavant, rökstuðningur er slakur, engin eða óskiljanlegur. Andmæli eru ei virt né ígrunduð og hin óskráða meginregla að sambærileg mál skuli lúta sambærilegri málsmeðferð virðist ekki þekkjast innan MAST.
Endurupptökuregla mála skv. heimild í stj.sl. er höfð að engu og afturköllunarákvæði ákvörðunar skv. sömu lögum virðist eitur hjá MAST.
Um þessa grein
Þessi grein er sameiginlegt framlag undirritaðra, Árna Stefáns Árnasonar, dýrverndarlögfræðings, Huldu Gestsdóttur, athafnakonu og Magnúsar Georg Jensen, framkvæmdastjóra hestaleigunnar Alhestar, Þorlákshöfn. Til að auðvelda framsetningu er hún skrifuð af mér Árna Stefáni Árnasyni en ég hefi notið góðs af upplýsingum frá samhöfundum mínum.
Þetta verða líklega verða lengstu skrif mín um dýravernd frá upphafi, vegna alvarleika umfjöllunarefnisins, fjallar um óhugnanlega ógn og tilburði sextettsins. Aðilar sem koma mest við sögu umdeildra vörslusviptinga í rökstuddu trássi við lög um velferð dýra á hundum o.fl. dýrategundum á höfuðborgarsvæðinu og nágrenni. Það verður m.ö.o. vaðið á súðum hér.
Sextettinn hefur vegið, með sannanlega ólögmætum hætti, að hagsmunum margra dýraeigenda á undanförnum misserum og veldur þeim og dýrum þeirra miklum skaða, jafnvel óbætanlegri þjáningu hinna mennsku. Dýr sín fá eigendur ekki að sjá mánuðum saman ef nokkurn tíma aftur og vita í raun ekkert um afdrif þeirra á meðan kærumál fást ekki afgreidd í atvinnuvegaráðuneytinu eða að upplýsingar berist um ástand dýranna frá sextettinum. Það er hin mesta mannvonska, með öllu tilgangslaus forræðishyggja og frekja á meðan þolendur eru í sárum. Ábyrgð á þessu bera forstjóri MAST og yfirdýralæknir. Ráðherra og þing grípa ekki inn í þrátt fyrir ákall um slíkt. Þetta er narsismi og í vissum skilningi hryðjuverk á skyni gæddum lífverum þ.á.m manninum og nær út fyrir þolendur, menn og dýr. Íbúar landsins, jafnvel erlendir borgarar, sem greina réttilega óvild MAST, þjást líka og undrast inngripsleysi æðri stjórnvalda.
Svo afleitt er innræti þessa ólundarsextetts að hann ákvað að vega að höfundi sérstakleg eftir að höfundur nafngreindi hann í blaðagrein sem nutiminn.is birti, visir.is birti en eyddi og ber titilinn Hömlulaus valdníðsla MAST og ofbeldi. Daginn eftir birtingu greinarinnar ákvað sextettin að breyta eftirlitsskýrslu úr ,,frestur til úrbóta til næstu skoðunar" í vörslusviptingu allra dýra sem fram fór 28. apríl s.l. Ótilgreindur tímafrestur til úrbóta er í trássi við lög, hann skal vera tilgreindur skv. 35. gr. laga um velferð dýra.
Sextettinn gerði allt sem í hans valdi stóð til að valda mér sem mestum þjáningum og höfðu aðgerðirnar ekkert með velferð dýra minna að gera. Það sem var mér kærast vart hirt af mér með lögregluvaldi í Kjósarhreppi 28. apríl sl. og hefur hrundið af stað landlægri reiðibylgju í garð MAST, aðallega vegna lögvarinna hagsmuna hunda minna, sem með öllu er óljóst hvort séu tryggt sé að líði vel. 6 heilbrigðir hundar, líklega sundrað í allar áttir, mögulega aflífaðir, til að tryggja að hnífstungan yrði sem dýpst. Fjórir þeirra innfluttir með mjög mikilli fyrirhöfn, gríðarlegum kostnaði. Hundar fullir lífs og orku sem sárasjaldan þurftu á læknisaðstoð að halda í 8 ár vegna hreysti.
Ég ætla mér alls ekki að gleyma öðrum, sem algerlega valdalausir þurfa að fást við valdníðslu sextettsins og þola það sem ég leyfi mér að kalla ofbeldi hans. Það er fjöldi manna og dýra. Ég hefði ekki trúað því að ég myndi upplifa þær hörmungar og fjölskylduharmleik sem móðir mín heitinn lýsti þegar hún 9 ára gömul var flóttamaður í seinni heimsstyrjöldinni og óskaði sér heitast af öllu að ég myndi ekki upplifa slíkt. Henni varð ekki að ósk sinni þó ofbeldið við mig sé ólíkt hennar.
Hún lýsti því svo þegar rússneskir hermenn, í seinni heimsstyrjöldinni réðust í heimabæ hennar Flötenstein í Prússlandi. Nauðguðu konum sem hún varð vitni að, drápu elsta bróður hennar með skoti í höfuðið, neituðu afa mínum um læknishjálp, sem leiddi til dauða hans, olli þeim endalausri þjáningu m.a. með því að svelta þau og hrakti að lokum ömmu með sín níu börn til austur Þýskalands.
Mamma sagði oft: Árni Stefán, ég vona að þú þurfir aldrei að upplifa svona ofbeldi. Henni varð ekki að óska sinni því íslenskt ríkisvald hefur beitt mig, borgara sinn, nokkru sem ég mun aldrei gleyma hvernig sem málið fer.
Markmið skrifanna
Markmið skrifa okkar eru tvennskonar og í þágu miklu fleiri aðila og dýra en okkur sjálfra.
Annarsvega að skáka, oftast innihaldsrýrum, einhliða frásögnum risamiðlanna RÚV,SÝNAR og DV um MAST með upplýsandi skrifum á gagnrýnan hátt á eigin miðli af því að: minna er oft miklu meira. Það er skoðun okkar að getuleysi miðlanna í umfjöllun um málefni okkar sé algert eins og það kom líka fram í samtali á milli Björns Þorlákssonar og dr. Henry Alexandersson, heimspekings, á Rauða torgi Samstöðvarinnar 15. júní sl. um getuleysi margraíslenskra blm.
Hins vegar að undirbúa lesendur undir það sem koma skal á allra næstu dögum ef við náum árangri við endurheimt þeirra dýra um hverra mál mér er kunnugt um. Við munum beita aðferðarfræði, sem ég kannast ekki við að hafi verið beitt áður á MAST.
Auk þess er markmið skrifanna sama ástríða og sömu hugsjónir og rak mig sjálfan áfram að skrifa mest lesnu grein mína um dýravernd frá upphafi skrifa minna, Blóðmerar og fallin folöld þeirra. Aðhald á opinbera einstaklinga og dýravernd og fletta ofan af spillingu sem tröllríður MAST. Okkur gengur ekkert annað til með þessum skrifum en að fletta ofan af sömu spillingu og þá og ekki nokkur maður, utan braskaranna í blóðmeraníðinu, hafði vitneskju um og MAST þaggaði.
Já MAST þaggaði blóðmeraníðið frá upphafi stofnunarinnar og þar á undan aðrir ráðherra og stofnanir sem fóru með hlutverk MAST í dag. Fyrrverandi og núverandi forstjórar MAST og fyrrverandi og núverandi yfirdýralæknar svifust einskis í þöggun. Samt fékk fyrrverandi yfirdýralæknir riddarakross hinnar íslensku fálkaorðu fyrir framlag sitt til dýraverndar og margir spyrja: hvaða framlag.
Þá fjallar greinin um ámælisverða og getulausa blaðamennsku fréttastofa RÚV, SÝNAR og DV við að greina gagnrýnislaust og af engu fréttnæmistilefni, að okkar mati, frá ,,afrekum" MAST á sviði dýraeftirlits, einhliða frásögnum. Slíkt skorar ekki hátt hjá lesendum og hlustendum sem sækjast eftir að verða upplýstir fyrst báðir miðlarnir ganga svo langt að telja þetta fréttnæmt. Já afrek er sett í gæsalappir, af hverju kemur fram hér síðar.
Fjallað verður um um ríka þjónustulund lögreglunnar sem virðist líta svo á að MAST hafi guðlegt vald yfir sér og því guðlega valdi beri að þjóna þegjandi og hljóðalaust þó lög um velferð dýra segi allt annað. Lögreglan skeytir engu um skýr fyrirmæli til sín í framangreindum lögum og fer fram á bláum ljósum eða algjöru tómlæti. - Ekki vottar fyrir meginreglum um meðalhóf né rannsókn mála skv. stjórnsýslulögum þegar hún réttir MAST hjálparhönd sína.
Að endingu verða reifuð ótrúleg viðbrögð formanns Dýraverndarsambands Íslands við beiðni um að aðstoða vörslusvipta hundaeigendur. Viðbrögð sem lýsa ljótu eðli formannsins og stjórnar hans og eiga ekkert sameiginlegt með dýravernd.
Óheftur aðgangur MAST risamiðlunum
Svo virðist sem MAST hafi óheftan aðgang að hinum hlutdrægu fjórðavaldsmiðlum RÚV, SÝN og dv.is með einhliða frásagnir sínar. Miðlarnir hlýða gagnrýnislaust og af fádæma gagnrýnislausri blaðamennsku, að okkar mati, gaspri MAST til að upphefja vissan narsisma sextettsins á kostnað nánast með öllu varnarlausra dýraeigenda, þegar atvik eiga sér stað, gegn ríkisvaldi á spena skattborgaranna. Miðlarnir lepja upp fréttir af heimasíðu stofnunarinnar, hleypa starfsmönnum í útvarp og sjónvarp með yfirlýsingar sem full ástæða er til að ætla að séu uppspuni frá rótum. Sviðsett leikrit samúðarkalls til landsmanna.
Fullyrðingleði MAST um ósannindi
Forstjóri og yfirdýralæknir halda því fram, órökstutt og ósannað, að starfsmenn stofnunarinnar verði fyrir beinu og óbeinu ofbeldi út um allar trissur. Ég er í góðu sambandi við marga aðila sem hafa þurft að þola ofbeldi MAST og fullyrði að ekki sé nokkur ástæða til að ætla að nokkur þeirra fari að ganga fram með slíkum hætti. Mitt fólk er gott, háttvíst og agað fólk. MAST áttar sig hins vegar ekki á að fólk er orðið reitt. Ekki bara ég og mitt fólk, reiðibylgjan er landlæg og það sætir undrun að þingmenn skuli ei bregðast við. MAST áttar sig heldur ekki á að tjáningarfrelsið í landinu er stjórnarskrárvarið og virðir ekki að allir skulu vera jafnir fyrir lögum, tekur því illa, þegar borgarar stíga fram með opinbera gagnrýni og sýna aðhald, þegar stjórnarhættir eru mögulega komnir langt út fyrir allt velsæmi, lög og rétt í réttarríki og eru farnir að nálgast siðleysi. Slíkt gerist oft þegar opinber aðili nýtur ekki neins opinbers aðhalds æðri stjórnvalda, umboðsmanns Alþingis eða til þess skipaðra þingnefnda. Aðhaldið verður ekkert, MAST verður ríki í eigin ríki og lifir ósnertanlegt meðan önnur stjórnvöld sýna ekki rautt ljós. Það er raunin í dag.
Hagsmunagæsla Mastaranna er augljós, ný störf eftirlitsaðila bíða handan við hornið hjá Stofnun atvinnuveganna og þessi sextett mun gjöra allt sem í hans valdi stendur til að ganga í augun á forstjóra nýrrar stofnunnar. Það er jú, líka svo þægilegt, að geta setið með fætur upp á skrifborði,nagað blýanta og geispað á kostnað skattborgaranna þegar slíku starfi hefur verið landað. Það var einmitt það sem Ríkisendurskoðandi gagnrýndi MAST harkalega fyrir, tómlæti, þegar hann ritaði skýrslu sína til Alþingis um starfshætti MAST árið 2023.
Lykilatriði um ásetningsfullt ósannsögli MAST - false truth
Á heimasíðu MAST má nú lesa skýrslu um stjórnvaldsákvarðanir yfir dýraeigendum. Eru þær gerðar undir formerkjum ,,framlínustarfa" við dýravernd. Þar er allt lagt undir til að gefa ranga mynd af atvikum. Verða þau sem mér er kunnugt um og eldri mál rakin hér og aðfarir MAST gagnrýndar með lagarökum.
Fyrir nokkrum árum
Hafnfirðingur vörslusviptur tveimur hundum. Sakaður um kynferðislega misnotkun, kærður, málinu vísað frá dómi vegna skorts á sönnunum. Aldrei fengið hundana til baka. Dýrahjálp kóaði með.
Okt. 2025
Vörslusvipting tveggja hunda
Gagnrýni: Höfundur var lögfræðingur aðila. Eigandi hafði gert ráðstafanir til að tryggja umráðamann til að annast tvo hunda vegna ferðalags erlendis. Þrem vikum síðar gafst umráðamaður upp, hefur samband við MAST í stað eiganda. Báðir hundar vörslusviptir í trássi við vörslusviptingarheimildir laga um velferð dýra. Kært til ráðuneytis. Fast þar síðan í okt. 2025. Hundarnir ei fengist afhentir.
Jan. 2026
Vörslusvipting á hundi. Lögregla tók hund í sína vörslu í miðborg Reykjavíkur og var viðkomandi sviptur vörslum á hundinum vegna óskilgreindar frávika.
Gagnrýni:Það voru nkl. engin frávik í þessu máli. Eiginkona mannsins og eigandi hundsins var á ferðalagi erlendis. Eiginmaðurinn missti hund niður á laugaveg og leitaði vel að honum. Lögregla fann hundinn og handtók síðan eiginmanninn fyrir að kalla hátt nafn hundsins í þeirri von að finna hann. Hundurinn hefur ekki fengist afhentur ennþá og í þessu tilviki voru allar vörslusviptingarreglur þverbrotnar. Málið er hjá atvinnuvegaráðuneytinu hvar hvorki gengur né rekur að fá úrskurð um afhendingu.
Skilyrði fyrir rekstri hestaleigu
Árið 2025 stöðvaði MAST rekstur hestaleigu vegna meints slæms aðbúnaðar og umhirðu hrossanna. Árið 2026 óskaði eigandinn eftir að rekstrarstöðvuninni yrði aflétt. MAST setti þá það skilyrði að eigandinn réði sér tilsjónarmann með hestaleigunni sem MAST samþykkti og bæri ábyrgð á velferð og umhirðu hrossanna og starfsemi hestaleigunnar. Einnig þyrfti að ljúka úrbótum á hesthúsinu þannig að það væri fullnægjandi. Skilyrðið hefur ekki enn verið uppfyllt.
Gagnrýni: Höfundur tók allt þetta mál fyrir að ósk aðila. Heimsótti hann og skoðaði aðbúnað. Það er akkúrat ekkert að hjá umræddum aðila, skarpgreindur maður, fullfær um að sjá um hlutina. Héraðsdýralækni skorti getu, hæfni og ábyrgð til að meta hlutina. Og rúsínan í pylsuendanum er. Eigandi má hafa hesta í hesthúsi sínu hann má bara ekki leiga þá út. Verður þetta glórulausara?
Vörslusvipting á gæludýrum
Umráðamaður gæludýra var sviptur vörslum á þeim öllum. Um var að ræða hátt í mikinn fjölda dýrs (hunda, ketti, fugla og skrautfiska) sem hann taldist engan veginn ráða við að annast með fullnægjandi hætti.
Andmæli: þetta er mitt eigið mál og óþarfi að rekja það frekar hér. Hef gert grein fyrir málinu í fjölda skrifa og engu við að bæta utan þess að ítreka að ekki vottar fyrir meðalhófi til að ná lögmætu markmiði heldur var heimilið hreinsað af heilbrigðum dýrum, næstum öllum, og það stenst ekki sem lögmætt markmið meðalhófs. Það er sama hvað ég set á mig sterk gleraugu, ég kem ei auga á brot mín skv. 1. gr. laga um velferð dýra sem segir:
Hver einasti hundur var heilsufarsvottaður, hver einasti köttur var í fínu standi, gullfiskar voru í toppstandi, dúfur bókstaflega himinlifandi á flögri um veðrahvolfið með nóg af mat og drykk, silkihanar í topp standi.
Aðförin var hefnd vegna áðurnefndra skrifa og MAST búið að koma marg upp um sig í þeim efnum. Því er dómstólaleiðin, innan skamms, tilhlökkunarefni.
Feb. 2026
Vörslusvipting á Shaffer hundi.
Andmæli: Móðir kaupir shaffer hund fyrir fatlaða dóttur sína fyrir tveimur árum. Móðir sér strax mjög góðan árangur og geðlæknir vottar það með læknisvottorði. Velferðarsvið Reykjavíkurborgar kvartar til MAST útaf veru hundsins í íbúð dótturinnar útaf allskonar. MAST kemur í lögreglufylgd og vörslusviptir dótturina hundinn sem móðirin er eigandi að. Allar vörslsviptingarreglur brotnar, ekkert meðalhóf
Mars 2026
Vörsluvipting á Shaffer hundi
Lögregla stöðvar unga konu úti á landi sem er með hund sinn í bifreið sinni, ásakar um neyslu, sendir MAST hundinn. Hundurinn var í umráðum MAST í 14 daga þangað til MAST neyddist til að afhenda hann aftur. Aðförin var markleysa.
Heilsufarsvottorð fyrrv. héraðsdýralæknis MAST fór í skjalatætarann
Einn mesti málsmeðferðarskandall míns máls kom i ljós þegar Arna Ólafsdóttir eftirlitsdýralæknir tók ekki mark á heilsufarsvottorðum allra hunda minna, sem sýndu fram á 99% hreysti.
Dýralæknareynsla beggja er ei samanburðarhæf, hún er svo miklu meiri hjá mínum dýrlækni Sigríði Ingu Sigurjónsdóttir, sem var dýralæknir á Ísafirði í áratugi, héraðsdýralæknir á vestfjörðum í mörg ár og nú á meðal vinsælustu og virtustu dýralækna á höfuðborgarsvæðinu, hverja ég er búinn að þekkja í mjög langan tíma.
Öllu því sem ég hefi andmælt eða lagt fram til að sýna fram á að sextettinn hafi rangt fyrir sér um mig sem hundeiganda og andmæli mín um skort á getu minni, hæfni og ábyrgð hefur verið samstundis hent i ruslið. Það óábyrgt háttalag af hálfu stjórnvalds, þar sem málsmeðferð snýst ei og hefur aldrei gert, um velferð hunda minna heldur um persónulega hefnd. Þessi förgun vottorða væri sambærileg við það ef dómari henti sönnunargögnum í skjalatætara til að ná fram annarlegu dómsorði. Slíkt er ekki óþekkt háttalag á meðal dómara sbr. skrif Richards A. Posner, Nine Theories of Judicial Behavior í bókinni How Judges Think (2008)
(Posner,lærði lög í Harvard og starfaði sem lögfræðingur og dómari um árabil)
Niðurstaða
Í öllum framangreindum tilvikum fletti sextettinn rækilega ofan af getuleysi sínu, þekkingu og ábyrgð, sem er skýrt brot á 10. gr. laga um velferð dýra og gott betur, brot á 9. gr. laga um dýralækna og heibrigðisþjónustu við dýr.
Í ekki einu einasta tilviki spurði sextettinn um þarfir viðkomandi dýra, ekkert um hver vani þeirra væri um fóðrun, hreyfingu né neitt annað. Sextettinn skeytti engu um velferð þessara dýra, var nákvæmlega skítsama. Stúlkan með þroskaraskanirnar og Shaffer hundinn hringdi hágrátandi í MAST útaf hundi sínum til að tryggja að hann fengi rétta meðhöndlun. Einar Örn Thorlacius hló að henni. Hvernig illmenni gerir það?
Í engu framangreindra mála hefur verið borin virðing fyrir grundvallarreglum stjórnsýslulaga um fullnægjandi rannsókn máls áður en ákvörðun er tekin um meðalhófsaðgerð til að ná lögmætu markmiði. Og þegar spurt er um hið lögmæta markmið ræður lögfræðingur dýraeftirlits ekki við að svara því.
Hinn mikli annmarki í öllum þessum málum var að eftirlitsdýralæknar leggja einhliða huglægt mat á lög og reglugerðir án nokkurar þekkingar á einni mikilvægustu aðferðarfræði lögfræðinnar, lögskýringum, matreiða vitleysuna ofan í lögfræðing dýravelferðar, sem virðist ekkert ráða við beitingu vörslusviptingarákvæða laga um velferð dýrf í X kafla þeirra laga. Skrifaðar eru eftirlitsskýrslur af dýralæknum sem standast hvorki form né efni laga.
Fjölskylduharmleikir eru framkallaðir mánuðum saman og dýraeigendur eru neyddir til lúta hræðilegri handvömm í meðferð réttarreglna og fjarstæðukenndrar túlkunar á þeim af viðvaningum.
Hátt reitt til höggs
Já það er hátt reitt til höggs hjá sextettinum. Klíka sem virðist njóta þess að beita valdníðslu og ofbeldi. Klíka sem hefur enga sérstaka þekkingu umfram marga aðra dýraeigendur til að leggja mat á getu, þekkingu og ábyrgð dýraeigenda sbr. 10. gr. lag um velferð dýra.
Í sumum tilvikum hefur sextettinn hreinlega enga reynslu af viðkomandi dýrategundum heldur einungis eigendur og margir hverjir með áratuga reynslu sem jarðar getu MAST til að hafa einhverja yfirburði í þeim efnum.
Fullsannað er og afar auðvelt að rökstyðja að MAST gengur nú til verka með því að sniðganga lög af ásetningi og stofnuninni er gert að starfa eftir en skeytir engu um að virða.
Höfundur er, sem fyrr segir, á meðal vörslusviptra þolenda ofbeldis MAST ásamt á tug annara ábyrgðamikilla dýraeigenda frá því sl. haust. Reynsla okkar er að líkja megi háttalagi MAST við það ofbeldi sem greint hefur verið frá í flestum miðlum frá á Bakkakoti og í Kumbaravogi og skal það rökstutt hér. Þetta eru slíkar hörmungar af valdníðslu að erfitt er að finna hin réttu lýsingarorð né er ekkert slíkt að finna í íslenskri dýraverndarsögu um eftirlitsstörf í þessum málaflokki. Þvert á móti hefur oftast verið farið fram af meðalhófi í mál til að ná lögmætu markmiði sbr. ríkar skyldur stjórnvalda í stj.sl.
Upphafa þessa hörmungartímabils Bakkarkots/Hvummbaravogs MAST
Höfundur hefur fylgst mjög náið með starfsháttum MAST undanfarinn áratug og þykja þeir ógeðfelldir. Fullyrða má eins og Ríkisendurskoðandi hefur staðfest að háttalag MAST er ekki í neinum takti við þær hugmyndir um framkvæmdavaldið sem liggja að baki sjónarmiðum um hið þrískipta ríkisvald og Montesquieu er upphafsmaður að í hinu fræga riti Andi laganna. Markmiðið er einfalt og hnitmiðað: að koma í veg fyrir samþjöppun valds hjá einum aðila og vernda frelsi borgaranna með gagnkvæmu aðhaldi valdþáttanna.
Við höfundi blasir að MAST er orðið löggjafi sem semur sínar eigin reglur í andstöðu við æðri lög, framkvæmdavaldshafi með lítið sem ekkert vald á beitingu laga um velferð dýra né stjórnsýslulögum og dómari sem gengur hart fram við að refsa dýraeigendum í trássi við æðri réttarheimildir eða beitir þeim ranglega.
Niðurlægjandi gagnrýni Ríkisendurskoðanda á MAST
Framansagt hef ég gagnrýnt í áratug eða frá því MAST hóf starfsemi sína og fékk í hendurnar framkvæmd laga um velferð dýra 2013. En ég er ekki einn um gagnrýnina. Beittasta gagnrýnin og bókstaflega niðurlægjandi fyrir MAST kom árið 2023 með skýrslu Ríkisendurskoðanda til Alþingis um dýraeftirlitshætti MAST.
Í stuttu máli má segja að skýrslan stúti MAST. Komist er að þeirri niðurstöðu að ekki standi steinn yfir steini í dýraeftirliti MAST.
Mínar mestu áhyggjur eru þó af lögfræðingateymi MAST sem ég tel að hafi afar lítið vald á þeim lögum sem koma við sögu í dýraeftirliti en dæla heimildum í framangreindar dömur sem sá allra reynsluminnsti Gissur Kolbeinsson sér síðan um að útfæra eins og hljómsveitarstjóri með engan bakgrunn í músík. - Þetta er MAST í hnotskurn í eftirliti og viðbrögðum með dýravelferð. Þetta er klíkan sem sér um að leysa upp fjölskyldur. Þetta er klíkan sem á nú undir högg að sækja af æðri stjórnvöldum og dómstólum - af því þau skila ekki dýrum okkar til baka í algerri stjórnsýsluóreiðu.
Núverandi staða
Fyrir liggja nokkrar óumdeildar staðreyndir um MAST. Viðbrögð klíkunnar við meintum annmörkum í dýrahaldi eru komin úr böndunum í mörgum tilvikum. Sætir klíkan engu eftirliti né aðhaldi. Framkvæmir og dæmir í eigin málum svo þolendum er nauðugur sá kostur einn að kæra mál til ráðuneytis hvar þeir mega þola bið í mörg misseri þvert á málshraðareglu stjórnsýslulaga.
Atvinnuvegaráðherra hefur ákveðið að leggja stofnunina niður. Forstjórinn missir starf sitt eftir fimm og hálfan mánuð, þó fyrr hefði verið segi ég. Ráðherra ætla að færa framkvæmd laga um velferð dýra undir nýja stofnun, Stofnun atvinnuveganna. Óvíst er um gæði hennar, óvíst er hvort framkvæmd laga um velferð dýra skáni nokkuð. Framtíð starfsmanna MAST er mjög óljós og í greinargerð með frumvarpi um hina nýja stofnun er að finna þvældan og illa ritaðan texta um möguleika núverandi starfsmanna að fá starf hjá hinni nýju stofnun.
Til næstu áramóta má búast við að MAST haldi uppteknum hætti því ekkert æðra stjórnsýsluvald virðist hafa getu til inngripa. Eina raunhæfa leiðin fyrir marga er dómstólaleiðin, þar liggur amk fyrir hvenær niðurstaða skal í seinasta lagi liggja fyrir.
